شاهکارهای روسی: ادبیات در روسیه تزاری و اتحاد شوروی

Шедевры русской литературы: литература в царской России и Советском Союзе

Саид Хаваринежад

Автор и переводчик

azadazadazadi@yahoo.com

В данной статье рассматривается классическая русская литература в три основных периода: Золотой век, Серебряный век и советский период. Золотой век XIX века, с появлением таких писателей и поэтов, как Пушкин, Гоголь, Толстой, Достоевский и Чехов, стал свидетелем формирования русского литературного языка и создания вечных произведений в формах романа, рассказа и пьесы. Серебряный век начала XX века, сосредоточенный на поэзии и появлении новых литературных течений, таких как символизм и футуризм, вывел на сцену яркие фигуры, как Ахматова, Пастернак и Маяковский. Наконец, период советской литературы, находясь под влиянием коммунистической идеологии и стиля социалистического реализма, воспитал таких писателей, как Горький, Шолохов, Булгаков и Солженицын, чьи работы часто сталкивались с политическими вызовами и цензурой. Статья, представляя ключевые фигуры и произведения каждого периода, дает всестороннюю картину эволюции русской литературы.

سعید خاوری‌نژاد

نویسنده و مترجم

عصر طلایی ادبیات روسیه تزاری

ادبیات کلاسیک روسیه باتوجه‌به رویکرد نویسندگان، شرایط تاریخی و ویژگی‌های ادبی هر دوره، به چند عصر یا مرحله متمایز تقسیم می‌شود. این تقسیم‌بندی به طور معمول از قرن 18 آغاز می‌گردد؛ زمانی که ادبیات روسیه تحت‌تأثیر اصلاحات و آشنایی با فرهنگ و زبان اروپایی، شکل تازه‌ای یافت.

عصر طلایی در قرن 19 و شکوفایی رمانتیسیسم ادبی با نویسندگان برجسته‌ای مانند واسیلی ژوکوفسکی[1] (1852ـ1783) و آلکساندر پوشکین[2] (1837ـ1799) آغاز می‌شود که تبلور سنت شعری روسی بود. پوشکین نقش برجسته‌ای در شکل گیری زبان ادبی روسیه و ظهور سطح جدیدی از هنر ادبی داشت و از حمایت ژوکوفسکی برخوردار بود. از آثار برجسته پوشکین می‌توان به اوژن اونگین[3] (1832ـ1825)، دختر کاپیتان[4] (1836)، نمایشنامه بوریس گادونوف[5] (1825 [که تا سال 1866 توسط دستگاه سانسور تزاری مورد تأیید قرار نگرفت]) و روسلان و رودمیلا[6] (1820) اشاره کرد.

میخائیل لرمانتوف[7] (1841 - 1814)، یوگنی باراتینسکی[8] (1844 - 1800)، کنستانتین باتیوشکوف[9] (1787 - 1755) و نیکلای نکراسوف[10] (1878 - 1821) نیز از شاعران برجسته این عصر بودند که با شاعرانی دیگر از جمله آلکسی کنستانتینویچ تولستوی[11] (1875 - 1817) معروف که خالق آثار سه گانه مرگ ایوان مَخوف (1863)، تزار فیودور ایانوویچ[12] (1868)، تتزار بوریس[13] (1869 - 1868) و همچنین شاهزاده سربرنی[14] (1861 - 1859) می‌باشد و فیودور تیوتچف[15] (1873 - 1803) همراه می‌شوند. همچنین می‌توان به آفاناسی فت[16] (1892 - 1820) شاعر اشاره کرد که شیوه آفرینش ادبی پوشکین را دنبال می‌کرد.

نثر روسی نیز در دوره طلایی ادبیات روسیه، دستخوش تحولی شگرف شد و توسعه آن مدیون ظهور نویسندگانی نظیر اولین رمان‌نویس برجسته روسی یعنی نیکلای گوگول[17] (1765ـ1711) بود. گوگول به‌عنوان بنیان‌گذار واقع‌گرایی انتقادی و با آثاری مانند شنل[18] (1842) و ارواح مرده[19] (1842)، جایگاه والایی در ادبیات این کشور دارد. پس از او نویسندگان دیگری مانند نیکلای لسکوف[20] (1895ـ1831) و ایوان تورگنیِف[21] (1883 - 1818) با رمان‌های در شرف وقوع (1860)، پدران و پسران[22] (1862) و خاک بکر[23] (1877)، داستان‌های کوتاه طرح‌های یک ورزشکار[24] (1852)، شاه لیر استپ ها[25] (1870) و سیلاب بهاری[26] (1872) و نمایشنامه یک ماه در روستا[27] (1855) قدرت ادبیات روسیه شدند. میخائیل سالتیکوف شچدرین[28] (1889ـ1826) نیز با دو اثر برجسته طرح‌های شهرستانی[29] و خاندان گولوولوف[30] سزاوار توجه فراوان بود. این افراد هم در رمان و هم در داستان کوتاه استعداد داشتند و با رمان‌نویس دیگری به نام ایوان گونچاروف[31] (1891ـ1812) همراه شدند که در 1859 رمان معروف خود ابلوموف[32] را نوشت.

به‌علاوه، در این عصر طلایی، چهره‌های بی‌نظیر تاریخ ادبیات جهان از قبیل لئو تولستوی، فیودور داستایِفسکی[33] (1881 - 1821) و آنتون چخوفِ[34] (1904 - 1860) پزشک و نمایشنامه‌نویس، پا به عرصه ادبیات گذاشتند که به بیانی می‌توان آن‌هارا بزرگ‌ترین چهره‌های ادبی روسیه و جزو برترین‌های جهان نامید. تولستوی، رمان‌نویس، داستان‌کوتاه‌نویس و نمایشنامه‌نویسی بود که آثاری جاودانه از قبیل جنگ و صلح[35] (1869)، آنا کارِنینا[36] (1877 - 1873) و اعتراف[37] (1880 - 1879) را به علاقه‌مندان به ادبیات عرضه کرد. داستایفسکی به‌عنوان نویسنده شهیری که بر وجوه روانی انسانی و شخصیت‌های خود تمرکز می‌کرد به جرم براندازی در سال 1849 دستگیر و به اعدام محکوم می‌شود که با تخفیف مجازات و سپری کردن چهار سال زندان و کسر درجه نظامی به سیبری فرستاده می‌شود. برجسته‌ترین رمان‌های وی شامل یادداشت‌هایی از زیرزمین[38] (1864)، جنایت و مکافات[39] (1866)، ابله[40] (1869)، جن‌زدگان[41] (1872) و برادران کارامازوف[42] (1880) می‌باشد. آنتون چخوف نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین داستان‌کوتاه‌نویس تاریخ جهان، بیش از 700 اثر متنوع ادبی نوشت و پس از ویلیام شکسپیرِ[43] (1616 - 1564) انگلیسی، دومین نمایشنامه‌نویس بزرگ جهان است که نمایشنامه‌هایی نظیر ایوانوف[44] (1887)، خرس[45] (1888)، عروسی[46] (1889)، مرغ دریایی[47] (1896)، سه خواهر[48] (1901)، دایی وانیا[49] (1900ـ1899) و باغ آلبالو[50] (1904) و داستان‌های کوتاهی مانند بوقلمون‌صفت[51] (۱۸۸۴)، در جاده[52] (1884)، وانکا[53] (1886)، نشان شیر و خورشید[54] (1887، که شخصیت اصلی آن یک ایرانی است)، شرط‌بندی[55] (1889)، عزیز[56] (1899)، دهقان‌ها[57] (1899)، بانو با سگ ملوس[58] (1899)، در دره[59] (1900)، اسقف[60] (1902)، رمان کوتاه زندگی من[61] (1896) و نمونه‌های بسیار دیگری را به دنیای همیشه پرتلاطم و پرحادثه ادبیات روسیه عرضه کرد.

داستان‌نویسان بعدی ادبیات روسیه در عصر طلایی شامل ایوان کریلوف، ویساریون بلینسکی[62] (1848 - 1811) و آلکساندر هرزن[63] (1870 - 1812) نویسنده، متفکر و پدر سوسیالیسم روسیه می‌شود و دررابطه‌با نمایشنامه‌نویسان برجسته دیگر عصر طلایی نیز باید نام بزرگانی از قبیل آلکساندر گریبایِدوف[64] (1829 - 1795) که در ماجرایی عجیب توسط ایرانی‌های خشمگین در تهران کشته شد و آلکساندر اوستروفسکی[65] (1886 - 1823) بزرگ‌ترین نماینده واقع‌گرایی ادبیات روسی را با نمایشنامه‌هایی مانند فقر عیب نیست[66] (۱۸۵۳)، رعدوبرق[67] (۱۸۵۹) و نابخردی کافی در هر خردمند[68] (1868) ذکر کرد. این دوره، اوج ادبیات روسیه محسوب می‌شود و روی‌هم‌رفته اغلب آن چه به‌عنوان ادبیات کلاسیک روسیه در ذهن عموم نقش بسته تا حد بسیار زیادی به این طیف نویسندگان و ادیبان برجسته خلاصه خواهد شد.

عصر نقره‌ای ادبیات روسیه تزاری

عصر نقره‌ای با شکوفایی شعر روسی در آغاز قرن 20 آغاز شده و دو دهه ابتدایی این قرن را دربرمی‌گیرد. این اصطلاح توسط نیکلای بردیائِف[69] فیلسوف اوکراینی ابداع شد. بسیاری از نویسندگان این عصر، سال‌های واپسین عمر خود را در شوروی سپری کردند و برخی دیگر تصمیم به خروج از کشور گرفتند یا تبعید شدند. بسیاری نیز به انزواء رفته و مدام تحت فشار قرار گرفتند. آلکساندر بلوک[70] (1921 - 1880)، سرگئی یسنین[71] (1925 - 1895)، والری بریوسوف[72] (1924 - 1873) با رمان برجسته‌اش فرشته آتشین[73] (1908)، کنستانتین بالمونت[74] (1942 - 1867) با دو اثر شاخص ساختمان‌های سوزان[75] (1900) و بیا مانند خورشید باشیم[76] (1903)، میخائیل کوزمین[77] (1936 - 1872) و ایگور سوِریانین[78] (1941 - 1887) از شاعران معروف این عصر هستند. همچنین از دیگر شاعران می‌توان ساشا چورنی[79] (1932 - 1880)، نیکلای گومیلوف[80] (1921 - 1886)، ماکسیمیلیان وولوشینِ[81] (1932 - 1877) نمادگرا، اینوکِنتی آننسکی[82] (1909 - 1855) و رمان‌نویس و شاعر مؤنث نمادگرا، زینائیدا گیپیوس[83] (1945 - 1869) را نام برد. البته بزرگ‌ترین فعالان شعری عصر نقره‌ای شامل چهره‌های مهمی نظیر آنا آخماتووا[84] (1966 – 1889، نیکلای گومیلوف شوهر اول او بود) و مارینا تسوِتایِوا[85] (1941 - 1892) و نیز چهره‌هایی از قبیل اوسیپ ماندلشتام[86] (1938 - 1891) و بوریس پاسترناک[87] (1960 - 1890) خالق آثار بزرگی مانند خواهر من زندگی[88] (1921)، تولد دوم (تولدی دیگر)[89] (1932) و دکتر ژیواگو[90] (1957) می‌شود.

همچنین باید به نویسندگان و داستان‌کوتاه‌نویسانی از قبیل آلکساندر کوپرین[91] (1938 - 1870) با رمان‌های برجسته خود نظیر سروان دوم ریبنیکوف[92] (1906)، مولوخ[93] (۱۸۹۶)، اولسیا[94] (۱۸۹۸)، دوئل[95] (۱۹۰۵)، زمرد[96] (۱۹۰۷) و النگوی یاقوت سرخ[97] (۱۹۱۱) اشاره کرد. همچنین ایوان بونین[98] (1953 - 1870) برنده جایزه نوبل ادبیات و خالق روستا[99] (1910)، دره خشک[100] (1912)، روزهای نفرین شده[101] (1926)، زندگی آرسنیِف[102] (1939 - 1933) و کوچه‌های تاریک[103] (1946) یا دیگرانی نظیر لئونید آندریِف[104] (1919 - 1871)، فدور سولوگوب[105] (1927 - 1863)، آلکسی رمیزوف[106] (1957 - 1877)، یوگنی زامیاتین[107] (1937 - 1884) با رمان معروفش، ما[108] (1921 - 1920)، دمیتری مرِژکوفسکی[109] با سه‌گانه مسیح و ضد مسیحِ[110] خود شامل مرگ خدایان[111] (1986)، رستاخیز خدایان[112] (1901) و پتر و آلکسی[113] (1904) که در 1925 - 1924 نیز به زبان انگلیسی ترجمه و در یک مجموعه واحد منتشر شد و همچنین آندری بلی[114] (1934 - 1880) در این عصر بودند که البته در حوزه شعر و نثر نیز فعالیت داشتند. شاعران فوتوریستی نظیر ولیمیر خلِبنیکوف[115] (1922 - 1885)، داوید بورلیوک[116] (1967 - 1882)، آلکسی کروچنیخ[117] (1968 - 1886) و ولادیمیر مایاکوفسکی[118] (1930 - 1893) نیز به طور مؤثری در اتحاد شوروی فعال بودند.

آغاز دورانی جدید با سه رویدادِ تمام شدن جنگ داخلی، اعدام نیکلای گومیلوف در 1921 و همچنین انتشار مجموعه تأثیرگذار خواهر من زندگی توسط پاسترناک همراه بود. ماکسیم گورکی[119] (1936 - 1868) از بزرگان ادبی روسیه و شوروی نیز، به این عصر تعلق دارد که البته در دوران کمونیست‌ها به اوج فعالیت ادبی می‌رسد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان مادر[120] (1907)، سه‌گانه او شامل کودکی من[121] (1914 - 1913)، در جهان[122] (1916) و دانشکده‌های من[123] (1923) و همچنین تجارت آرتامانوف[124] (1925) را نام برد.

ادبیات در اتحاد شوروی

این دوره، با کمونیسم و تشدید ابعاد سیاسی و تبلیغاتی ادبیات از دهه 20 قرن 20 آغاز شد که تحت حاکمیت نظام کمونیستی به آفرینش ادبی پرداخته شد و به سبب حاکمیت دیدگاهی خاص، شرایط به‌شدت فرق کرد.

بسیاری از ادیبان این دوره از چهره‌های دوره نقره‌ای نیز بودند. چهره‌های مهم (صرف‌نظر از التزام به کمونیسم) شامل افرادی از جمله آندری پلاتونوف[125] (1951 - 1899) منتقد استالینیسم و یوری اولِشا[126] (1960 - 1899) با دو اثر معروف سه مرد چاق[127] (1924) و حسادت[128] (1927) می‌شود. می‌توان آلکساندر بلیایِف[129] (1942 - 1884) نویسنده داستان‌های علمی و تخیلی با آثاری مانند سرِ پروفسور دووِل[130] (1925)، مرد دوزیست[131] (1928)، هوا فروش[132] (1929) و آریل[133] (1941) و نیز زوشچنکو[134] (1958 - 1895) عضو گروه برادران سراپیون[135] را نام برد. اوبریو[136] گروه ادبی دیگری بود که شامل چند نویسنده فوتوریست روسی از قبیل بنیانگذاران خود دانیل خارمس[137] (1942 - 1905) و آلکساندر وِدنسکی[138] (1941 - 1904) و نیز نیکلای زابولوتسکی[139] (1958 - 1903)، کنستانتین واگینوف[140] (1934 - 1899) و ایگور باخترِف[141] (1996 - 1908) می‌شد. ایلیا ایلف[142] (1937 - 1897) و یوگنی پتروف[143] (1942 - 1903) که اغلب با همدیگر می‌نوشتند، ایزاک بابل[144] (1940 - 1894) نویسنده مشهور سواره‌نظام سرخ[145] (1924 - 1923) با انبوهی از داستان‌های کوتاه و آلکسی نیکلایویچ تولستوی[146] (1945 - 1883)  با آثاری نظیر کودکی نیکیتا[147] (1921) و سه‌گانه معروفش گذر از رنج‌ها[148] (1940 - 1921)، پطر اول[149] (1929) و نمایشنامه ایوانِ مخوف[150] (1943) نیز از فعالان ادبی دوران کمونیسم بودند. ایلیا اِرنبورگ[151] (1967 - 1891) با آثاری مانند خولیو جورنیتو و مریدانش[152] (1922)، آب‌شدن یخ‌ها[153] (1954) و زندگینامه شش‌جلدی خود تحت عنوان مردم، سال‌ها، زندگی[154]
(1966 - 1960) و همچنین بوریس پیلنیاک[155] (1937؟ - 1894) نویسنده سال برهنه[156] (1921) و دو اثر مورد انتقاد حکومت یعنی ماهون[157] (1929، برلین) و وولگا به دریای خزر می‌ریزد[158] (1930) که ظرف 15 دقیقه به اعدام محکوم شد را می‌توان نام برد. والنتین کاتایف[159] (1986 - 1897)، ولادیمیر کیرشون[160] (1938 - 1902)، آلکساندر آفینوگنوف[161] (1941 - 1904)، نیکلای اردمان[162] (1970 - 1900) خالق نمایشنامه خودکشی[163] (1928)، آلکسی آربوزوف[164] (1986 - 1908) و یوگنی شوارتز[165] (1958 - 1896) نویسنده نمایشنامه اژدها[166] (1944) نیز از دیگر فعالان ادبی مهم این عصر چهارم بودند.

از نسل‌های قدیمی‌تر، بزرگانی مانند یسنین، مایاکوفسکی، پاسترناک، آخماتووا، زامیاتین، مرژکوفسکی، گومیلوف، ماندلشتام، تسوتایوا، کوپرین و بونین در این دوره نیز فعالیت داشتند. از دیگر بزرگان عصر نقره‌ای که در دوره کمونیسم اثرگذاری ویژه‌ای داشت ماکسیم گورکی بود و آثار مهم او را باید با دقت بیشتری واکاوی نمود.

فعالیت ادبی به‌هیچ‌وجه بی‌دردسر نبود؛ هرچند نویسندگان و شاعران جوان‌تر فعال در دوره حاکمیت کمونیسم دچار تنش و درگیری بیشتری بودند و چنان که در ادامه توضیح داده خواهد شد، سرنوشت ناگواری در انتظار بسیاری از آن‌ها بود. ادیبانی که در این دوره فعالیت داشتند و بسیاری از آن‌ها بلوغ ادبی خود را تجربه کردند شامل سرگی ترتیاکوف[167] (1937 - 1892)، نیکلای پونین[168] (1988 - 1953)، آلکساندر گالیچ[169] (1977 - 1918)، یولی دانیل[170] (1988 - 1925) واسیلی گروسمان[171] (1964 - 1905) ا اثر معروف خود، زندگی و سرنوشت[172] (1959) و همچنین وارلام شالاموف[173] (1982 - 1907) خالق مجموعه داستان‌های کولیما[174] (1973) می‌شوند.

باید به مهاجران دیگری از قبیل مارک آلدانوف[175] (1957 - 1885)، ویاچسلاو ایوانوف[176] (1949 - 1866)، ولادیسلاو خوداسویچ[177] (1939 - 1886)، گئورگی ایوانوف[178] (1958 - 1894)، گائیتو گازدانوف[179] (1971 - 1903)، نینا بِربرووا[180] (1993 - 1901)، اولگ گریگوریِف[181] (1992 - 1943)، سرگی دوولاتوف[182] (1990 - 1941)، ساشا سوکولوف[183] (متولد 1943) و همچنین ادوارد لیمونوف[184] (متولد 1943)، اشاره کرد. مهاجرانی شاخص‌تر، شامل ولادیمیر ناباکوف خالق آثار شاخصی مانند دفاع (1930)[185]، زندگی واقعی سباستین نایت[186] (1941) و لولیتا[187] (1955)، آتش کم‌فروغ[188] (1962)، آلکساندر سولژنیتسین نویسنده یک روز از زندگی ایوان دنیسوویچ (1962)، حلقه اول[189] (1968)، بخش سرطان (1968) و همچنین اثر سه‌جلدی مجمع‌الجزایر گولاگ[190] (1978 - 1973)، یا ژوزف برودسکی[191] (1996 - 1940) و همچنین واسیلی آکسیونوف[192] (2009 - 1932) خالق جزیره کریمه[193] (1979)، سوختن[194] (1980) و نسل‌های زمستان[195] (حماسه مسکو، 1994) می‌شود. یوگنی یوتوشنکو[196] (متولد 1933)، آندری ووزنِسِنسکی[197] (2010 - 1933) و رابرت روژدِستونسکی[198] (1994 - 1932) نیز در حوزه شعر در اتحاد شوروی فعال بودند.

نویسندگانی که در حوزه تبلیغات سیاسی و یا سبک ادبی رایج در این دوره یعنی واقع‌گرایی سوسیالیستی برجسته‌تر بودند و یا اثر آن‌ها به هر طریق از اهمیتی درخور توجه برخوردار شد شامل چهره‌هایی از قبیل ماکسیم گورکی، میخائیل بولگاکوف[199] (1940 - 1891) که آثار برجسته‌ای مانند نگهبان سفید[200] (1926)، مرشد و مارگاریتا[201] (انتشار در سال‌های 1966 و 1967 [بدون سانسور از 1973]) و دل سگ[202] (1925، انتشار در 1987) را در کارنامه داشت و همچنین دمیتری فورمانوف[203] (1926 - 1891) نویسنده رمان چاپایف[204] (1923) می‌شوند. می‌توان لئونید لئونوف[205] (1994 - 1899) نیز با آثار ادبی مهمی مانند گورکن‌ها[206] (1924)، دزد[207] (1927)، ررودخانه شوروی[208] (سوت، 1930) و جنگل روسی[209] (1953) و همچنین آلکساندر فادیِف با آثاری نظیر شکست[210] (1927)، نگهبان جوان[211] (1945) و اثر تمام‌نشده آخرینِ اودگ‌ها[212] (1940 - 1929) را نام برد. همچنین لازم است به چهره‌های بسیار برجسته‌ای در ادبیات اتحاد شوروی از قبیل نیکلای اوستروفسکی[213] (1936 - 1904) نویسنده رمان مشهور چگونه فولاد آبدیده شد[214] (1936) و میخائیل شولوخوف[215] (1984 - 1905) برنده جایزه نوبل ادبیات و خالق اثر چهارجلدی جاودانه دنِ آرام[216] (1966) اشاره شود که در کارنامه خود، آثار دیگری نظیر زمینِ نوآباد[217] (1935)، آن‌ها برای سرزمین پدریشان جنگیدند[218] (1942) و همچنین سرنوشت یک انسان[219] (1957 - 1956) را داشت. روی‌هم‌رفته این نویسندگان را می‌توان مهم‌ترین چهره‌های ادبی اتحاد جماهیر شوروی دانست.

شکوفایی ادبیات کلاسیک روسیه حاصل پیوندی میان تحولات اجتماعی و سیاسی، ارتباط گسترده با اروپا و تلاش نویسندگان برای ساختن هویت فرهنگی مستقل بود؛ عصری که ادبیات از یک هنر فردی فراتر رفت و به آینه‌ای برای بازتاب دغدغه‌ها، رنج‌ها و آرمان‌های انسان روس تبدیل شد. حضور نویسندگان بزرگ روس نشان داد چگونه یک ملت می‌تواند از دل تغییرات تاریخی، ادبیاتی بیافریند که هم هویت ملی بسازد و هم جایگاهی ماندگار و تأثیرگذار در فرهنگ و ادبیات جهان پیدا کند.

[1]. Alexander Pushkin

[2]. Vasily Zhukovsky

[3]. Eugene Onegin

[4]. The Captain's Daughter

[5]. Boris Godunov

[6]. Ruslan and Ludmila

[7]. Mikhail Lermontov

[8]. Yevgeny Baratynsky

[9]. Konstantin Batyushkov

[10]. Nikolai Nekrasov

[11]. Alexei Konstantinovich Tolstoy

[12]. Tsar Fyodor Ioannovich

[13]. Tsar Boris

[14]. Prince Serebrenni

[15]. Fyodor Tyutchev

[16]. Afanasy Fet

[17]. Nikolai Gogol

[18]. The Overcoat

[19]. The Dead Souls

[20]. Nikolai Leskov

[21]. Ivan Turgenev

[22]. A Month in the Country

[23]. Virgin Soil

[24]. A Sportsman's Sketches

[25]. King Lear of the Steppes

[26]. Torrents of Spring

[27]. Fathers and Sons

[28]. Mikhail Saltykov-Shchedrin

[29]. Provincial Sketches

[30]. The Golovlov Family

[31]. Ivan Goncharov

[32]. Oblomov

[33]. Fyodor Dostoyevsky

[34]. Anton Chekhov

[35]. War and Peace

[36]. Anna Karenina

[37]. A Confession

[38]. Notes from Underground

[39]. Crime and Punishment

[40]. The Idiot

[41]. Demons

[42]. The Brothers Karamazov

[43]. William Shakespeare

[44]. Ivanov

[45]. The Bear

[46]. The Wedding

[47]. The Seagull

[48]. The Three Sisters

[49]. Uncle Vanya

[50]. The Cherry Orchard

[51]. A Chameleon

[52]. On the High Road

[53]. Vanka

[54]. The Lion and The Sun

[55]. The Bet

[56]. The Darling

[57]. Peasants

[58]. The Lady with the Dog

[59]. In the Ravine

[60]. The Bishop

[61]. My Life

[62]. Vissarion Belinsky

[63]. Alexander Herzen

[64]. Alexander Griboyedov

[65]. Alexander Ostrovsky

[66]. Poverty is No Vice

[67]. The Storm

[68]. Enough Stupidity in Every Wise Man

[69]. Nikolai Berdyaev

[70]. Alexander Blok

[71]. Sergei Yesenin

[72]. Valery Bryusov

[73]. The Fiery Angel

[74]. Konstantin Balmont

[75]. Burning Buildings

[76]. Let Us Be Like the Sun

[77]. Mikhail Kuzmin

[78]. Igor Severyanin

[79]. Sasha Chorny

[80]. Nikolai Gumilyov

[81]. Maximilian Voloshin

[82]. Innokenty Annensky

[83]. Zinaida Gippius

[84]. Anna Akhmatova

[85]. Marina Tsvetaeva

[86]. Osip Mandelstam

[87]. Boris Pasternak

[88]. My Sister, Life

[89]. The Second Birth

[90]. Doctor Zhivago

[91]. Aleksandr Kuprin

[92]. Junior Captain Rybnikov

[93]. Moloch

[94]. Olesja

[95]. The Duel

[96]. Emerald

[97]. The Garnet Bracelet

[98]. Ivan Bunin

[99]. The Village

[100]. Dry Valley

[101]. Cursed Days

[102]. The Life of Arseniev

[103]. Dark Avenues

[104]. Leonid Andreyev

[105]. Fedor Sologub

[106]. Alexei Remizov

[107]. Yevgeny Zamyatin

[108]. We

[109]. Dmitry Merezhkovsky

[110]. Christ and Antichrist

[111]. The Death of the Gods

[112]. The Resurrection of the Gods 

[113]. Peter and Alexis

[114]. Andrei Bely

[115]. Velimir Khlebnikov

[116]. David Burliuk

[117]. Alexei Kruchenykh

[118]. Vladimir Mayakovsky

[119]. Maxim Gorky

[120]. Mother

[121]. My Childhood

[122]. In the World

[123]. My Universities

[124]. The Artamonov Business

[125]. Andrei Platonov

[126]. Yury Olesha

[127]. Three Fat Men

[128]. Envy

[129]. Alexander Beliaev

[130]. Professor Dowell's Head

[131]. Amphibian Man

[132]. The Air Seller

[133]. Ariel

[134]. Mikhail Zoshchenko

[135]. Serapion Brothers

[136]. Oberiu

[137]. Daniil Kharms

[138]. Alexander Vvedensky

[139]. Nikolai Zabolotsky

[140]. Konstantin Vaginov

[141]. Igor Bakhterev

[142]. Ilya Ilf

[143]. Yevgeny Petrov

[144]. Isaak Babel

[145]. Red Cavalry

[146]. Alexei Nikolayevich Tolstoy

[147]. Nikita's Childhood

[148]. The Road to Calvary

[149]. Peter I

[150]. Ivan The Terrible

[151]. Ilya Ehrenburg

[152]. Julio Jurenito and His Disciples

[153]. The Thaw

[154]. People, Years, Life

[155]. Boris Pilnyak

[156]. The Naked Year

[157]. Mahogany

[158]. The Volga Falls to the Caspian Sea

[159]. Valentin Katayev

[160]. Vladimir Kirshon

[161]. Alexander Afinogenov

[162]. Nikolai Erdman

[163]. The Suicide

[164]. Alexei Arbuzov

[165]. Yevgeny Shvarts

[166]. The Dragon

[167]. Sergei Tretyakov

[168]. Nikolai Punin

[169]. Alexander Galich

[170]. Yuli Daniel

[171]. Vasily Grossman

[172]. Life and Fate

[173]. Varlam Shalamov

[174]. The Kolyma Tales

[175]. Mark Aldanov

[176]. Vyacheslav Ivanov

[177]. Vladislav Khodasevich

[178]. Oleg Grigoriev

[179]. Gaito Gazdanov

[180]. Nina Berberova

[181]. Georgy Ivanov

[182]. Sergei Dovlatov

[183]. Sasha Sokolov

[184]. Eduard Limonov

[185]. The Defense

[186]. The Real Life of Sebastian Knight

[187]. Lolita

[188]. Pale Fire

[189]. The First Circle

[190]. The Gulag Archipelago

[191]. Joseph Brodsky

[192]. Vasily Aksyonov

[193]. The Island of Crimea

[194]. The Burn

[195]. Generations of Winter

[196]. Yevgeny Yevtushenko

[197]. Andrei Voznesensky

[198]. Robert Rozhdestvensky

[199]. Mikhail Bulgakov

[200]. The White Guard

[201]. The Master and Margarita

[202]. Heart of a Dog

[203]. Dmitriy Furmanov

[204]. Chapayev

[205]. Leonid Leonov

[206]. The Badgers

[207]. The Thief

[208]. The Soviet River

[209]. The Russian Forest

[210]. The Rout

[211]. The Young Guard

[212]. The Last of the Udege

[213]. Nikolai Ostrovsky

[214]. How the Steel Was Tempered

[215]. Mikhail Sholokhov

[216]. and Quiet Flows the Don

[217]. Virgin Soil Upturned

[218]. They Fought for Their Country

[219]. Destiny of a Man